چگونه معلم زبان انگلیسی شویم؟ نقشه راه واقعی از TTC تا استخدام

 

دانستن زبان تنها بخشی از مسیر معلم زبان انگلیسی شدن است درواقع معلم زبان باید بتواند چیزی را که خودش میداند به شکلی ساده و قابل فهم منتقل کند، کلاس را مدیریت کند، برای هر جلسه هدف داشته باشد و بداند چه زمانی باید توضیح بدهد، تمرین طراحی کند یا اشتباه زبان آموز را اصلاح کند. به همین دلیل خیلی از زبان آموزان سطح بالا قبل از شروع تدریس به آموزش و تمرین جداگانه نیاز دارند.

مسیر معلم زبان شدن برای همه یکسان نیست. کسی که میخواهد در یک موسسه داخل ایران تدریس را شروع کند، ممکن است با TTC وارد این مسیر شود. فرد دیگری شاید از همان ابتدا به فکر تدریس بین المللی، CELTA یا TEFL باشد. چیزی که اهمیت دارد این است که بدانید در نقطه فعلی خودتان چه قدمی منطقی تر است و چه چیزهایی را هنوز باید یاد بگیرید.

برای معلم زبان انگلیسی شدن چه چیزهایی لازم است؟

اولین شرط این است که خودتان زبان را در سطح مناسبی بلد باشید. زمانی که قرار است Grammar، Vocabulary یا Pronunciation را آموزش بدهید، باید روی زبان خودتان کنترل خوبی داشته باشید و بتوانید سوال های زبان آموز را بدون سردرگمی پاسخ بدهید.

یک مدرس زبان خوب باید کم کم مهارت هایی مانند Lesson Planning، Classroom Management، Error Correction، Giving Instructions و انتخاب فعالیت مناسب برای هر مهارت را یاد بگیرد. در کنار این موارد، ارتباط با زبان آموز هم اهمیت زیادی دارد. معلمی که نتواند فضای خوبی در کلاس بسازد، حتی با دانش زبانی قوی هم ممکن است تدریس موفقی نداشته باشد.

در نتیجه برای شروع تدریس چهار چیز کنار هم قرار میگیرند:

• سطح مناسب زبان
• دانش روش تدریس
• تجربه عملی
• مهارت ارتباط با زبان آموز

سطح مناسب معلم زبان شدن

یکی از اولین دغدغه ها این است که برای معلم زبان شدن چه سطحی لازم است؟ یک عدد ثابت برای همه وجود ندارد، چون شرایط موسسه ها و نوع کلاسی که قرار است تدریس کنید متفاوت است. با این حال B2 را میتوان یک نقطه شروع قابل قبول برای ورود به دوره های مقدماتی تربیت مدرس در نظر گرفت.

در سطح B2 باید بتوانید درباره موضوعات مختلف صحبت کنید، متن های نسبتا پیچیده را بفهمید و بدون وابستگی زیاد به ترجمه ارتباط برقرار کنید. اگر قرار است به زبان آموزان سطح پایین تدریس کنید، همین سطح میتواند شروع مناسبی باشد، البته به شرطی که Grammar و Pronunciation شما هم قابل اعتماد باشد.

برای تدریس در سطوح بالاتر یا ورود به دوره های حرفه ای تر، C1 شرایط مطمئن تری ایجاد میکند. در این سطح دیگر نباید بخش زیادی از انرژی شما صرف پیدا کردن کلمه یا ساختن جمله شود و میتوانید تمرکز بیشتری روی خود Teaching داشته باشید.

اگر هنوز در مکالمه های ساده مکث زیادی دارید، Grammar پایه برایتان مبهم است یا Listening شما ضعیف است، بهتر است قبل از Teacher Training روی زبان عمومی خودتان کار کنید. عجله برای شروع تدریس در این مرحله معمولا بیشتر از اینکه کمک کننده باشد، فشار ایجاد میکند.

آیا برای معلم زبان شدن باید رشته زبان خوانده باشیم؟

رشته دانشگاهی زبان میتواند مفید باشد، اما تنها مسیر ورود به تدریس نیست. افراد زیادی از رشته های دیگر وارد آموزش زبان میشوند و بعد از تقویت سطح خود و گذراندن دوره های تربیت مدرس، کارشان را شروع میکنند.

البته باید در نظر داشت که هر موسسه قوانین خودش را دارد. بعضی آموزشگاه ها مدرک دانشگاهی مرتبط را امتیاز میدانند و بعضی بیشتر به سطح زبان، دوره تربیت مدرس، مصاحبه و Teaching Demo توجه میکنند.

نکته مهم این است که مدرک دانشگاهی زبان، مدرک IELTS و Teaching Qualification را یکی ندانیم. اینها هرکدام چیز متفاوتی را نشان میدهند. ممکن است فردی فارغ التحصیل زبان باشد ولی تجربه تدریس نداشته باشد، یا کسی IELTS 8 گرفته باشد اما هنوز نداند یک کلاس را چطور مدیریت کند.

پس اگر رشته دانشگاهی شما زبان نیست، مسیر تدریس بسته نیست. باید روی همان بخش هایی کار کنید که برای Teaching نیاز دارید.

مسیر معلم زبان شدن از کجا شروع میشود؟

برای بیشتر افراد، مسیر از تعیین سطح زبان شروع میشود درواقع  قبل از اینکه دنبال مدرک و دوره بگردید، باید بدانید زبان شما در چه سطحی است و کدام ضعف ها میتوانند موقع تدریس برایتان مشکل ایجاد کنند.

بعد از آن نوبت به Teacher Training میرسد. این مرحله قرار است به شما یاد بدهد چطور چیزی را که بلدید آموزش بدهید. بعد هم باید فرصت تدریس واقعی، Micro Teaching یا Teaching Practice داشته باشید تا ببینید دانسته هایتان در کلاس چطور عمل میکنند.

مسیر معمول را میتوان این طور خلاصه کرد:

1. سطح واقعی زبان خود را مشخص کنید.
2. ضعف های مهم Grammar، Speaking، Listening و Pronunciation را برطرف کنید.
3. وارد یک دوره مناسب Teacher Training شوید.
4. Teaching Practice داشته باشید و Feedback بگیرید.
5. برای مصاحبه و Teaching Demo آماده شوید.
6. با کلاس های مناسب سطح تجربه خود وارد کار شوید.

دوره TTC چیست و چه کمکی به شروع تدریس میکند؟

برای خیلی از افرادی که در ایران به تدریس فکر میکنند، اولین اصطلاحی که میشنوند TTC است. چون دوره TTC برای بسیاری از مدرسان تازه کار نقطه ورود به Teaching محسوب میشود.

TTC مخفف Teacher Training Course است. موسسه های مختلف این دوره را برای آماده کردن مدرس جدید برگزار میکنند و محتوای آن میتواند شامل:

•  Lesson Planning
•  Classroom Management
•  Teaching Grammar
•  Teaching Vocabulary
•  Error Correction

آموزش مهارت های مختلف زبان باشد.

برای شروع کار در خیلی از آموزشگاه های داخلی، TTC میتواند انتخاب منطقی باشد، به ویژه وقتی خود موسسه بعد از دوره از بین شرکت کننده ها مدرس جذب میکند.

آزمون TKT چیست؟

آزمون TKT را بهتر است با TTC یکی ندانیم. TKT یا Teaching Knowledge Test مجموعه ای از آزمون های Cambridge است که دانش فرد درباره Teaching English را ارزیابی میکند.

در TKT بیشتر با موضوعاتی مثل Language Learning، Lesson Planning، Classroom Management و منابع آموزشی سروکار دارید. یعنی تمرکز اصلی روی دانش Teaching است، نه اینکه شما در یک کلاس واقعی چطور تدریس میکنید.

به همین دلیل داشتن TKT به این معنا نیست که Teaching Practice دیگر لازم نیست. ممکن است کسی درباره Methodology اطلاعات خوبی داشته باشد، ولی هنوز تجربه کافی برای مدیریت یک کلاس واقعی نداشته باشد.

TKT بیشتر برای کسی مناسب است که میخواهد دانش تدریس خود را ساختارمند کند یا یک Qualification شناخته شده در این زمینه داشته باشد. برای مدرس تازه کار، بهترین حالت این است که دانش نظری در کنار تجربه عملی رشد کند.

مدرک CELTA چیست و برای چه کسی مناسب است؟

اگر کمی بیشتر درباره مسیر حرفه ای تدریس تحقیق کنید، خیلی زود به مدرک CELTA میرسید. CELTA یکی از Qualificationهای شناخته شده Cambridge در حوزه Teaching English است و فقط یک آزمون کتبی ساده نیست.

شرکت کننده در طول دوره آموزش میبیند، Assignment انجام میدهد و Teaching Practice دارد. یعنی بخشی از یادگیری در کلاس واقعی یا محیط تدریس اتفاق میافتد و فرد روی عملکرد خودش Feedback میگیرد.

این موضوع CELTA را برای افرادی جذاب میکند که میخواهند Teaching را جدی تر و با یک چارچوب حرفه ای دنبال کنند. البته برای ورود به چنین دوره ای باید سطح زبان خوبی داشته باشید، چون قرار نیست در طول CELTA تازه Grammar یا Speaking عمومی را یاد بگیرید.

اگر هنوز بخش زیادی از انرژی شما صرف کنترل زبان خودتان میشود، بهتر است اول روی Language Proficiency کار کنید و بعد وارد دوره حرفه ای تر شوید.

TTC یا CELTA؛ کدام برای شما بهتر است؟

پاسخ به TTC یا CELTA بدون دانستن هدفتان ممکن نیست درواقع این دو مسیر دقیقا برای یک موقعیت طراحی نشده اند.

اگر میخواهید در یک آموزشگاه داخل ایران شروع به کار کنید، TTC همان موسسه میتواند کاربردی تر باشد. در این دوره معمولا با سیستم آموزشی، کتاب ها و انتظارات همان مجموعه هم آشنا میشوید و گاهی مسیر استخدام هم از همان جا شروع میشود.

CELTA انتخاب حرفه ای تر و ساختارمندتری برای کسی است که به Teaching English به عنوان یک مسیر جدی تر نگاه میکند و میخواهد Qualification شناخته شده تری داشته باشد.

قبل از انتخاب بهتر است از خودتان بپرسید: قرار است کجا تدریس کنم؟ چقدر تجربه دارم؟ و این مدرک دقیقا قرار است چه کمکی به مسیر من بکند؟

گاهی یک TTC خوب با Practice واقعی برای شما بسیار مفیدتر از مدرک گران تری است که در شرایط فعلی تان به آن نیاز ندارید.

مدرک TEFL چیست؟

اگر به تدریس زبان در خارج از ایران یا کار با زبان آموزان غیربومی فکر کنید، احتمالا با مدرک TEFL روبه رو میشوید. TEFL مخفف Teaching English as a Foreign Language است و معمولا به دوره هایی گفته میشود که برای آماده کردن مدرس جهت آموزش انگلیسی به زبان آموزان غیربومی طراحی شده اند.

با این حال TEFL یک آزمون یا مدرک واحد با استاندارد یکسان در سراسر دنیا نیست. موسسه های مختلف دوره هایی با این عنوان برگزار میکنند و کیفیت، مدت زمان آموزش و اعتبار آنها میتواند تفاوت زیادی داشته باشد.

اگر هدفتان تدریس در کشور یا موسسه مشخصی است، بهتر است قبل از ثبت نام شرایط همان موقعیت شغلی را بررسی کنید و بعد سراغ دوره ای بروید که با نیاز شما هماهنگ باشد.

مدرک TESOL چیست؟

مدرک TESOL معمولا کنار TEFL دیده میشود. TESOL مخفف Teaching English to Speakers of Other Languages است و به حوزه آموزش انگلیسی به افراد غیربومی مربوط میشود.

مثل TEFL، TESOL هم یک آزمون واحد جهانی نیست. دوره های مختلفی با این عنوان وجود دارند و اعتبار آنها به سازمان یا موسسه برگزارکننده بستگی دارد.

TEFL یا TESOL؛ کدام را انتخاب کنیم؟

مقایسه TEFL یا TESOL در عمل تفاوت برگزارکننده ها گاهی بسیار مهم تر از تفاوت خود این دو عنوان است.

TEFL بیشتر با Teaching English در محیط هایی شناخته میشود که انگلیسی زبان اصلی جامعه نیست. TESOL اصطلاح گسترده تری است و میتواند موقعیت های مختلف آموزش زبان به افراد غیربومی را پوشش دهد.

اما برای انتخاب نهایی بهتر است چند چیز را بررسی کنید: اعتبار دوره، تعداد ساعات، Teaching Practice، Tutorها، شیوه ارزیابی و پذیرش مدرک در مقصدی که برای آن برنامه دارید.

اگر یک کارفرما یا کشور شرایط مشخصی دارد، همان شرایط باید مبنای تصمیم شما باشد.

DELTA چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟

اگر چند سال است تدریس میکنید و میخواهید وارد مرحله حرفه ای تری از مسیر Teaching شوید، مدرک DELTA میتواند برایتان مطرح شود. DELTA یکی از Qualificationهای پیشرفته Cambridge است و بیشتر برای مدرس هایی طراحی شده که تجربه واقعی کلاس دارند و میخواهند دانش و مهارت خود را عمیق تر کنند.

در این مرحله معمولا دغدغه مدرس فقط نحوه آموزش Grammar یا مدیریت یک فعالیت ساده نیست. موضوعاتی مثل Teacher Development، Course Design، تحلیل عمیق تر روش تدریس و حتی مسیرهایی مثل Academic Management یا Teacher Training اهمیت بیشتری پیدا میکنند.

به همین دلیل DELTA بیشتر برای توسعه حرفه ای مناسب است تا شروع کار. اگر هنوز تجربه تدریس زیادی ندارید، بهتر است ابتدا روی Teacher Training، Teaching Practice و ساختن تجربه واقعی کلاس تمرکز کنید و بعد سراغ Qualificationهای پیشرفته تر بروید.

بهترین مدرک برای تدریس زبان انگلیسی کدام است؟

خیلی از افراد دنبال یک جواب ساده برای بهترین مدرک برای تدریس زبان انگلیسی هستند، اما واقعیت این است که بهترین گزینه به هدفتان بستگی دارد.

اگر مقصد شغلی شما مشخص نباشد، ممکن است برای دوره ای هزینه کنید که تاثیر زیادی روی کار آینده تان ندارد. قبل از انتخاب Certificate، بهتر است اول بدانید قرار است در چه محیطی و برای چه گروهی تدریس کنید.

گاهی داشتن تجربه واقعی، Demo خوب و مهارت Classroom Management برای استخدام اولیه ارزش بیشتری از اضافه کردن چند مدرک به رزومه دارد.

آیا IELTS برای معلم زبان شدن کافی است؟

نمره خوب IELTS میتواند نشان دهد که سطح زبان شما بالاست، اما به تنهایی نشان نمیدهد که تدریس بلد هستید.

IELTS مهارت های Listening، Reading، Writing و Speaking را ارزیابی میکند. در حالی که Teaching به مهارت های دیگری مثل Lesson Planning، Classroom Management، Error Correction و توضیح دادن Language Point نیاز دارد.

ممکن است کسی IELTS 8 داشته باشد ولی نتواند تفاوت Present Perfect و Past Simple را برای یک زبان آموز A2 ساده توضیح بدهد. این دقیقا همان جایی است که Language Proficiency و Teaching Ability از هم جدا میشوند.

پس داشتن IELTS میتواند امتیاز خوبی باشد، اما جای Teacher Training و تجربه عملی را نمیگیرد.

در دوره تربیت مدرس چه چیزهایی یاد میگیریم؟

در یک دوره تربیت هدف این است که یاد بگیرید برای موقعیت های مختلف کلاس تصمیم درست بگیرید و روش تدریس خود را با سطح، سن و نیاز زبان آموز هماهنگ کنید.

مهم ترین چیزهایی که معمولا در Teacher Training یاد میگیرید شامل این موارد است:

• Lesson Planning: مشخص کردن هدف هر جلسه، ترتیب فعالیت ها و مدیریت زمان کلاس
• Classroom Management: مدیریت فضای کلاس، Grouping، Monitoring و نحوه تعامل با زبان آموزان
• Giving Instructions: توضیح دادن فعالیت ها به شکلی کوتاه، روشن و قابل فهم
• Error Correction: تشخیص اینکه چه اشتباهی را چه زمانی و با چه روشی اصلاح کنید
• Teaching Grammar & Vocabulary: آموزش ساختارها و واژه ها به شکلی که فقط به تعریف و حفظ کردن محدود نشود
• Teaching Speaking & Pronunciation: کمک به زبان آموز برای صحبت کردن روان تر و داشتن تلفظ قابل فهم
• Teaching Listening & Reading: انتخاب فعالیت های مناسب قبل، هنگام و بعد از شنیدن یا خواندن متن
• Teaching Writing: آموزش مرحله ای نوشتن و ارائه Feedback مناسب
• Checking Understanding: مطمئن شدن از اینکه زبان آموز واقعا موضوع یا فعالیت را متوجه شده است
• Teaching Practice: اجرای آموخته ها در تدریس واقعی یا آزمایشی و دریافت Feedback

در نهایت هدف Teacher Training این نیست که یک روش ثابت برای همه کلاس ها به شما بدهد. باید یاد بگیرید با توجه به شرایط کلاس تشخیص دهید چه روشی برای همان زبان آموزان بهتر جواب میدهد.

 

مصاحبه استخدام مدرس زبان انگلیسی

بعد از دوره تربیت مدرس، برای بسیاری از افراد نوبت به مصاحبه استخدام مدرس زبان انگلیسی میرسد. این مصاحبه معمولا فقط یک گفتگوی کوتاه درباره رزومه نیست.

ممکن است بخشی از مصاحبه به انگلیسی انجام شود تا Fluency، Accuracy و Pronunciation شما بررسی شود. بعد هم سوال هایی درباره Teaching، تجربه قبلی یا موقعیت های واقعی کلاس مطرح شود.

برای نمونه ممکن است از شما بپرسند با زبان آموز کم انگیزه چه میکنید، اگر سطح افراد کلاس یکسان نباشد چه راهی دارید یا Grammar را چطور آموزش میدهید.

دمو تدریس زبان انگلیسی

در خیلی از فرایندهای جذب مدرس، بعد از مصاحبه نوبت به دمو تدریس زبان انگلیسی میرسد. در Demo از شما خواسته میشود چند دقیقه یا بخشی از یک Lesson را تدریس کنید تا عملکرد واقعی شما دیده شود.

اینجا فقط دانش Grammar مهم نیست. نحوه شروع کلاس، Instruction، Board Work، Interaction، زمان بندی و Checking Understanding هم بررسی میشوند.

یکی از اشتباه های رایج این است که فرد برای حرفه ای نشان دادن خودش موضوع خیلی سختی انتخاب میکند. یک موضوع ساده که خوب آموزش داده شود معمولا تاثیر بهتری از یک موضوع پیچیده و نامنظم دارد.

هدف Demo این است که نشان بدهید میتوانید یک هدف آموزشی مشخص داشته باشید و زبان آموز را وارد فرایند یادگیری کنید، نه اینکه فقط چند دقیقه خودتان صحبت کنید.

همین عادت به مرور شما را از کسی که فقط کلاس برگزار میکند به مدرسی تبدیل میکند که از هر کلاس چیزی یاد میگیرد.

برای استخدام مدرس زبان چه چیزهایی مهم است؟

Certificate فقط یکی از بخش های رزومه شماست. موسسه ممکن است سطح زبان، Pronunciation، Teaching Knowledge، توانایی ارتباط، Demo و حتی رفتار حرفه ای شما را در کنار مدرک بررسی کند.

نوع کلاسی که قرار است تدریس کنید هم مهم است. تدریس کودکان، بزرگسالان، IELTS یا Business English مهارت های یکسانی نمیخواهند.

اگر تازه شروع کرده اید، لازم نیست از روز اول در همه حوزه ها متخصص باشید. بهتر است پایه General English Teaching را خوب بسازید و بعد کم کم به سمت حوزه ای بروید که هم به آن علاقه دارید و هم فرصت شغلی مناسبی دارد.

سخن آخر

اگر میخواهید معلم زبان انگلیسی شوید، اولین قدم گرفتن یک مدرک خاص نیست شما قبل از هر چیز باید مطمئن شوید سطح زبان مناسبی دارید و بعد یاد بگیرید این زبان را چطور آموزش بدهید.

برای بعضی افراد مسیر از TTC شروع میشود و برای بعضی دیگر CELTA، TKT، TEFL یا TESOL در مرحله دیگری از مسیر معنا پیدا میکند. هیچ کدام از این گزینه ها برای همه افراد و همه موقعیت ها بهترین انتخاب نیستند.

بعد از Teacher Training هم هنوز بخش مهمی از یادگیری باقی مانده است. Teaching Practice، مصاحبه، Demo و اولین کلاس های واقعی همان جاهایی هستند که مهارت تدریس شما کم کم شکل میگیرد.

معلم زبان شدن بیشتر از اینکه به جمع کردن Certificate وابسته باشد، به ترکیب دانش زبان، دانش Teaching، تجربه و Feedback نیاز دارد. اگر این چهار بخش را کنار هم بسازید، مسیر حرفه ای شما هم محکم تر شروع میشود.

سوالات متداول درباره معلم زبان انگلیسی شدن

برای معلم زبان شدن چه مدرکی لازم است؟

یک مدرک ثابت برای همه موقعیت ها وجود ندارد. در ایران بسیاری از افراد با TTC وارد تدریس میشوند، در حالی که TKT، CELTA، TEFL، TESOL و DELTA برای هدف ها و مراحل متفاوتی از مسیر Teaching استفاده میشوند.

آیا بدون مدرک دانشگاهی زبان میتوان معلم زبان شد؟

بله. رشته دانشگاهی زبان تنها مسیر ورود به Teaching نیست. سطح زبان، دوره تربیت مدرس، تجربه عملی و عملکرد شما در مصاحبه و Demo میتوانند اهمیت زیادی داشته باشند.

برای TTC چه سطحی لازم است؟

شرایط موسسه ها متفاوت است، اما B2 یا بالاتر معمولا نقطه مناسب تری برای ورود به Teacher Training محسوب میشود. اگر سطح زبان پایین تر باشد، بهتر است ابتدا روی Language Proficiency کار کنید.

آیا IELTS برای معلم زبان شدن کافی است؟

خیر. IELTS سطح زبان را ارزیابی میکند، نه توانایی Teaching را. داشتن نمره خوب میتواند امتیاز باشد، اما برای تدریس به Methodology، Classroom Management و تجربه عملی هم نیاز دارید.

TTC بهتر است یا CELTA؟

اگر هدفتان شروع کار در یک آموزشگاه داخلی باشد، TTC میتواند کاربردی تر باشد. CELTA برای کسی که میخواهد Teaching را با یک چارچوب حرفه ای تر و Teaching Practice ساختارمند دنبال کند، گزینه متفاوتی است.

TKT برای چه کسانی مناسب است؟

TKT بیشتر برای افرادی مناسب است که میخواهند دانش خود درباره Teaching English را ارزیابی و ساختارمند کنند. این آزمون به تنهایی جای تجربه عملی در کلاس را نمیگیرد.

چقدر طول میکشد معلم زبان شویم؟

زمان مشخصی برای همه وجود ندارد. فردی که از قبل C1 است میتواند خیلی زودتر وارد Teacher Training شود، در حالی که فردی با سطح پایین تر ابتدا باید زمان بیشتری برای تقویت زبان بگذارد.

آیا بدون سابقه تدریس میتوان استخدام شد؟

بله. بعضی موسسه ها مدرس تازه کار جذب میکنند، به ویژه اگر فرد سطح زبان مناسبی داشته باشد و در Teacher Training، Interview و Teaching Demo عملکرد خوبی نشان دهد.